के हो फ्याटी लिभर ? यस्ता छन् कारण र लक्षण

कलेजो शरिरको पाचन प्रणली अन्तर्गतको एक महत्वपुर्ण अंग हो जो शरिरको सबैभन्दा ठुलो हुन्छ । कलेजोले हाम्रो शरिरमा धेरै कामहरु गर्छ । हामीले खाएको खानाको पोषणलाई लिने, चिल्लो पदार्थलाई सोस्ने, रगतमा भएको विषादीहरुलाई प्रशोधन गर्ने, आन्द्राको गति कायम राख्ने, आन्द्रामा किटाणुहरु मार्ने, शरिरलाई आवश्यक पर्ने भिटामिन डी, ई, बी १२, के आदि जस्ता तत्वहरुको भण्डारण गर्ने र आवश्यक परेको बेलामा शरिरमा प्रवाह गर्ने जस्ता थुप्रै काम कलेजोले गर्छ ।

विश्वमा पछिल्लो समय, शरिरको निकै महत्वपुर्ण अंग कलेजोमा फ्याटी लिभरको समस्या अत्याधिक देखिएको विभिन्न अनुसन्धानले देखाएको छ । समयमा नै फ्याटी लिभरको अवस्थाको पहिचानका लागि Nepal International Health Services ( NIHS) ले विभिन्न सुपथ र अति नै आवश्यक स्वास्थ्य प्याकेजहरु ल्याएको छ । कलेजो र फ्याटी लिभरको बारेमा अझ विस्तृत जानकारीका लागि Nepal International Health Services ( NIHS) का डाक्टर विकास जैँसीसंग गरिएको कुराकानी उल्लेख गरिएको छ ।

फ्याटी लिभर भनेको कस्तो समस्या हो ?
फ्याटी लिभर कलेजोमा बासोको मात्रा बढी हुने अवस्था हो । यसलाई रोग हो भन्न सकिदैन तर यसकै कारण कलेजोमा रोग र अन्य धेरै रोगहरु भने शरिरमा आउन सक्छन् । हाम्रो कलेजोको कुल तौलमा ५ देखि १० प्रतिशत बोसो हुनु सामान्य मानिन्छ तर कुनै कारणले बोसोको मात्रा बढी भयो भने कलेजो भित्र र बाहिर हुने अवस्थालाई मेडिकल भाषामा फ्याटी लिभर भनिन्छ ।

फ्याटी लिभरको अवस्थालाई हामीले कुन रुपमा लिन सक्छौँ ?
प्रायजसोले फ्याटी लिभरको अवस्थाको बारेमा थाहा पाएका पनि हुदैनन् र थाहा नै भएकाहरुले पनि त्यति गम्भीरताका साथ लिएको पाइदैन तर यस अवस्थालाई सामान्य भने ठान्नु हुदैन । यदि फ्याटी लिभर देखिएको छ भने तुरुन्तै डाक्टरको गएर परामर्श लिनुपर्छ किनकी फ्याटी लिभर भविष्यमा आउन सक्ने रोगहरुको कारक पनि हुन सक्छ ।

फ्याटी लिभरका कारणहरु के के हुन् ?
फ्याटी लिभरका धेरै कारणहरु छन् । अस्वस्थकर खानपान र जीवनशैली, मोटोपना,शारीरिक व्यायामको कमी, कोलेस्टेरोल, हेपाटाइटिस सी, लामो समयसम्म औषधिका सेवन, मादक पदार्थ आदिका कारण हाम्रो कलेजोमा बोसो जम्न सक्छ ।

फ्याटी लिभरका लक्षणहरु के के हुन् ?
फ्याटी लिभर हुँदा विभिन्न खालका लक्षणहरु देखिन सक्छन् तर सबैमा एकै खाले लक्षणहरु नहुन पनि सक्छन् । कसै कसैमा खानामा कम रुची हुने, बान्ता हुने, छिटै थाक्ने, कमजोरी हुने, पिसाबमा समस्याहरु देखिने आदि हुन सक्छन् भने कतिपयलाई जन्डिस पनि देखिन सक्छ ।

फ्याटी लिभरको उपचार र समाधान कस्तो हुन्छ ?
सर्वप्रथम त फ्याटी लिभर हुन नदिनका लागि स्वस्थ जीवनशैली अपनाउने, मोटोपनालाई नियन्त्रण गर्ने, मदिरा तथा सुर्तीजन्य पदार्थको सेवन नगर्ने, अस्वस्थकर खानपान नगर्ने, कम क्यालोरी युक्त खानेकुराहरु खाने, रातो मासुको सेवन कम गर्ने, नियमित शारिरीक व्यायम गर्ने, आदि कामहरु गर्नुपर्ने हुन्छ । र यदि फ्याटी लिभर भइसकेको छ र समस्या दिन थालेको छ भने औषधि वा शल्यक्रिया समेत गर्न पर्ने हुन सक्छ । समयमै उपचार गर्न सकियो भने ठिक पनि हन्छ र अन्य रोगहरु लाग्नबाट पनि बच्न सकिन्छ । साथै प्रत्येक छ महिनामा स्वास्थ्य परिक्षण गराउनाले समयमा नै समस्याको पहिचान गरि उपचार गर्न पनि सकिन्छ ।