काठमाडौँ – अमेरिका र इरानबीच युद्ध अन्त्यका लागि शान्ति सम्झौता भएको खबर सार्वजनिक भएसँगै एसियाली बजारको प्रारम्भिक कारोबारमै कच्चा तेलको मूल्यमा उल्लेख्य गिरावट आएको छ । दुई देशबीच मध्यस्थता गरिरहेको पाकिस्तानले सम्झौताको घोषणा गरेलगत्तै तेलको मूल्य ओरालो लागेको हो ।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य मापन गर्ने प्रमुख सूचक ‘ब्रेन्ट क्रुड’ ३.८ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारेल ८४.०२ अमेरिकी डलरमा झरेको छ । यस्तै, अमेरिकी बजारमा कारोबार हुने तेलको मूल्य पनि ४.१ प्रतिशतले ओरालो लाग्दै प्रतिब्यारेल ८१.४० डलर कायम भएको छ ।
पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफका अनुसार जुन १९ मा स्विट्जरल्यान्डमा यो सम्झौताको औपचारिक हस्ताक्षर समारोह हुनेछ । सम्झौताको पुष्टि गर्दै अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमा अब ‘तेलको प्रवाह सुचारु हुने’ उल्लेख गरेका छन् । ट्रम्पका अनुसार यो सम्झौतापछि विश्वकै रणनीतिक महत्त्वको व्यापारिक जलमार्ग ‘हर्मुज पुनः खुला हुनेछ ।
गत फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि हवाई आक्रमण गरेपछि यो जलमार्ग पूर्ण रूपमा बन्द थियो । विश्वको कुल कच्चा तेल र तरल प्राकृतिक ग्यासको करिब २० प्रतिशत आपूर्ति यही मार्ग भएर हुने गर्दछ । इरानले सो क्षेत्रबाट आवतजावत गर्ने मालवाहक जहाजमाथि आक्रमण गर्ने धम्की दिएपछि विश्वव्यापी इन्धन आपूर्ति ठप्प भएको थियो ।
अमेरिका–इरान द्वन्द्वका कारण विगत केही महिनादेखि विश्व ऊर्जा बजारमा तीव्र उतारचढाव आइरहेको थियो । युद्ध सुरु हुनुअघि प्रतिब्यारेल ७० डलरको आसपासमा रहेको ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य युद्धको चरम अवस्थामा प्रतिब्यारेल १२० डलरसम्म पुगेको थियो । अहिले सम्झौताको खबरले विश्व बजारलाई केही राहत दिएको छ ।
