नेपाल सरकारको यही तयारीले कोरोनाविरुद्ध लड्न सकिन्छ ?

काठमाडौं– ‘सरकार निकै आत्तिएको छ,’ पछिल्लो समय काठमाडौंमा पत्रकारहरुबीच यही कुरामा लामो छलफल हुन थालेको छ । नहोस् पनि किन नेपालमा अब कोरोना संक्रमितको संख्या ५ पुगेको छ ।

यो फरक कुरा हो, ५ जना कोरोना संक्रमित विदेशबाट आएका हुन् । तर, पछिल्ला तथ्यांकलाई हेर्ने हो भने विश्वमा कोरोना भाइरसले आफ्नो प्रभुत्व जमाइसक्दा नेपालमा विदेशबाट र त्यो पनि प्रभावित मुलुकबाट कम्तिमा पनि एक लाख मानिस आएको अनुमान गरिएको छ । तर, सरकारसँग यी व्यक्तिहरुबारे कुनै रेकर्ड छैन ।

फेरि नेदरल्यान्ड्स, इटाली र चीनमा कोरोनाको प्रकोप बढिसक्दा यी मुलुकबाट नै नेपाल आउने पर्यटकको संख्या धेरै थियो ।

‘हामीले पर्यटनलाई पनि मार्नु हुँदैन भन्ने अनुमान गरिरह्यौँ र अलिक ढिलो लकडाउन तथा अन्य प्रचारको सुरुवात गर्यौँ,’ नेपाल सरकारका एक सहसचिवले फरकधारसँग आफ्नो धारणा सुनाएका छन्, ‘यसले गर्दा हामी निकै ढिलो भएको प्रतीत हुन्छ । तर, अब कामहरु सुरु भएका छन्, सरकारले निकै एग्रेसिभ भएर काम गर्न थालेको छ । यसले गर्दा ठूलो विपत्तिको सामना गर्नु नपर्ला भन्ने अनुमान गर्न सकिन्छ ।’

बिर्सनु हुँदैन, कोरोना भाइरसका कारण इटालीमा ठिक तीन महिनाअघि अहिले नेपालको जस्तो अवस्था थियो, त्यस्तै थियो । त्यहाँ जम्मा ३ जना संक्रमित हुँदा सरकारले खासै वास्ता गरेको थिएन । तर, १५ दिनको अवधिमा नै इटालीमा कोरोना भाइरसको संक्रमण यति फैलियो कि त्यहाँ कोरोनाकै कारण मृत्यु हुनेको संख्या दुई दर्जनभन्दा बढी भयो ।

पछिल्लो समय अमेरिकाको उदाहरण पनि हामी लिन सक्छौँ । अमेरिकामा बिहिबार मात्र १० हजारभन्दा धेरै मानिस कोरोनाबाट संक्रमित भए । त्यहाँ मृत्यु हुनेको संख्या पनि दिनहुँ बढ्दो छ । अब कोरोना संक्रमितको संख्याको आधारमा अमेरिका इटाली र चीनभन्दा पनि अगाडि पुगेको छ । त्यहाँ विश्लेषकहरुले कोरोना संक्रमणको संख्या निकै धेरै बढ्ने अनुमान गरिसकेका छन् ।

फर्किऔँ नेपालको सन्दर्भमा ।

सरकारले चार दिनअघि नेपाललाई लकडाउनको घोषणा गरेको छ । तर, यहीबीच पनि भारतबाट नेपालमा हजारौँको संख्यामा नेपाली भित्रिएका छन् । हो, नेपालीहरु नेपाल नआएर अन्यत्र जाने ठाउँ हुँदैन । तर, उनीहरुलाई सरकारले कम्तिमा पनि १४ दिनका लागि क्वारेन्टाइनमा राख्नु पर्ने थियो । केहीलाई क्वारेन्टाइनमा राख्न पनि खोजिएको थियो । तर, उनीहरुले सामूहिक क्वारेन्टाइनमा बस्न अस्वीकार मात्र गरेनन्, त्यहाँबाट भागेर गाउँगाउँमा पुगेका छन् ।

यो त भारतीय सीमाबाट नेपाल भित्रिएकाको हकमा भयो ।

विमानस्थलबाट नेपाल भित्रिएकाहरुको पनि राम्रोसँग नेपाल सरकारले ट्र्याक गर्न सकेको छैन । नेपालमा भेटिएका चारै संक्रमित विमानस्थलबाट नै नेपाल भित्रिएको पुष्टि भएको छ । तर, यी चार जना आएका विमानमा पक्कै पनि अरु पनि थिए । तीबारे नेपाली अधिकारीहरु बेखबर छन् ।

अनि यसले कोरोना भाइरस संक्रमण नेपालमा अन्य देशमा भन्दा निकै द्रुत गतिमा हुने सम्भावना बढाएको छ ।

पहिले नेपालमा किन संक्रमण छिटो हुन्छ भन्नेमा चर्चा गरौँ ।

वैदेशिक रोजगारीका लागि अथवा अध्ययनका लागि वा घुमघामकै लागि किन नहोस्, नेपालीहरु फर्किएपछि समाजमा एउटा छुट्टै काममा विशेष व्यस्त हुन्छन् जुन अमेरिकी वा पश्चिमा समाजमा देखिँदैन । त्यो हो– उनीहरु गाउँघरमा सबैको घरमा पुगेका हुन्छन्, साथीभाइलाई बोलाएर पार्टी दिन्छन्, आफन्त सबैलाई कोसेली स्वरुप केही न केही लिएर आएका हुन्छन्, ससुराली जान्छन्, मावली जान्छन् ।

अर्थात्, विदेशबाट फर्किएको एक नेपालीले एक सातामा नै कम्तिमा पनि सय जनासँग क्लोज कन्ट्याक्ट गरेको हुन्छ ।

यो अर्थमा भन्ने हो भने मार्च महिना यता मात्र नेपालमा भित्रिएका सयौँ नेपालीले हजारौँलाई भेटिसकेका छन् । यो जरुरी छैन कि नेपालमा आउने सबैमा कोरोना भाइरस संक्रमण भएको होस् । तर, एक जनामा मात्र पनि कोरोना संक्रमण रहेको रहेछ भने ती व्यक्तिले दर्जनौँ अरुलाई कोरोना संक्रमित बनाउने निश्चितप्रायः छ ।

तर, यसबारे अहिलेसम्म सरकारले ध्यान दिएको पाइँदैन ।

यो एउटा पाटो भयो । अब अर्को पाटोमा ध्यान दिऔँ । त्यो हो– स्वास्थ्यकर्मीलाई नै पिपिई अभाव । अर्थात् पर्सनल प्रोटेक्टिभ इक्विपमेन्टको अभाव । आफूहरु ठूलो जोखिम मोलेर काम गरिरहनु परेको केही स्वास्थ्यकर्मीहरुले अब सन्चारमाध्यमलाई बताउन थालेका छन् । यो चिकित्सक तथा नर्सहरुका लागि जोखिम त हो नै, सँगसँगै पूरै समाजका लागि पनि जोखिम हो ।

मानौँ, एक कोरोना संक्रमितको उपचारमा संलग्न चिकित्सकलाई कोरोना संक्रमण भयो भने उनलाई मात्र होइन, त्यसले अरुलाई पनि कोरोना संक्रमण बढाउने सम्भावना झन् बढी हुन्छ । किनकि तिनै चिकित्सकले कोरोना संक्रमण नभएका चिकित्सकलाई पनि जाँच गरिरहेका हुन्छन् । तर, अहिलेसम्म सरकारले यस विषयमा कुनै ध्यान दिएको छैन । निजी कम्पनीसँग सहकार्यमा केही पिपिई ल्याउने त बताइएको छ तर यसका लागि जति हतारोका साथ काम गर्नु पर्ने हो, सरकारमा त्यो देखिँदैन ।

देशको राजधानी काठमाडौंमा त स्वास्थ्य सामाग्रीहरुको यो अभाव छ भने गाउँगाउँ कोरोना संक्रमण पुग्न थाल्ने हो भने स्थिति भयावह हुनसक्छ । त्यसैले सरकारले अहिले जे तयारी गरिरहेको छ, त्यसलाई पनि समर्थन गर्दै अझ बढी तयारीमा जुट्न दबाब दिनु पर्ने समय आएको छ ।

सिफारिस

नेपाली मूलका अस्ट्रेलियाली व्यवसायी पिजे श्रेष्ठलाई एसीयूको ‘ग्लोबल कनेक्सन एलुम्नाइ अवार्ड’

काठमाडौं - नेपाली मूलका अस्ट्रेलियाली उद्यमी तथा सामाजिक अभियन्ता प्रामेज (पिजे) श्रेष्ठले अस्ट्रेलियन क्याथोलिक युनिभर्सिटी (एसीयू) को सन् २०२६ को ‘ग्लोबल कनेक्सन एलुम्नाइ अवार्ड’...

स्वरूप परिवर्तन गरी ठूलो आवाज निकाल्ने ४०१ मोटरसाइकल ट्राफिक प्रहरीको नियन्त्रणमा (तस्बिरहरू)

काठमाडौं उपत्यकामा स्वरूप परिवर्तन गरी चर्को आवाज निकाल्ने ४०१ वटा मोटरसाइकललाई ट्राफिक प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ। काठमाडौँ उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालय रामशाहपथले सञ्चालन गरेको विशेष...

उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ दिएसँगै छठ पर्व सम्पन्न (तस्बिरहरू)

ललितपुर - उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ अर्पण गरेसँगै चारदिने छठ पर्व सोमबार बिहान सम्पन्न भएको छ। छठ पर्वको अन्तिम दिन आज बिहान ललितपुरको कुपन्डोललगायत विभिन्न...

भर्खरै

स्वरूप परिवर्तन गरी ठूलो आवाज निकाल्ने ४०१ मोटरसाइकल ट्राफिक प्रहरीको नियन्त्रणमा (तस्बिरहरू)

काठमाडौं उपत्यकामा स्वरूप परिवर्तन गरी चर्को आवाज निकाल्ने ४०१...

उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ दिएसँगै छठ पर्व सम्पन्न (तस्बिरहरू)

ललितपुर - उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ अर्पण गरेसँगै चारदिने छठ...

कुकुरको सीप प्रदर्शनसँगै नेपाली सेनाले मनायो कुकुर तिहार (तस्बिरहरू)

यमपञ्चक अर्थात् तिहारको दोस्रो दिन आज देशभर कुकुर तिहार...

‘काठमाडौँ फिल्म फेस्टिभल’ को रेड कार्पेटमा स्वदेशी तथा विदेशी कलाकार (तस्बिरहरू)

काठमाडौँ- काठमाडौँमा जारी तीनदिने ‘काठमाडौँ फिल्म फेस्टिभल’ को दोस्रो...

डोल्पा कारागारबाट सुरुङ खनेर यसरी भागेका थिए आठ कैदी (तस्बिरहरू)

डोल्पा - डोल्पाको सदरमुकाम दुनैस्थित जिल्ला कारागारबाट सुरुङ खनेर...

सांस्कृतिक उत्सवका साथ सुरु भयो ‘काठमाडौँ फिल्म फेस्टिभल’ (तस्बिरहरू)

काठमाडौँ-  काठमाडौँमा शुक्रबारदेखि पहिलो ‘काठमाडौँ फिल्म फेस्टिभल’ सुरु भएको...

धेरै पढिएको