काठमाडौं – विश्वभर महामारीकाे रुपमा फैलिएको काेराेना भाइरस (COVID-19) संङ्क्रमण नेपालमा पनि देखा परेकाे छ । हालसम्म नेपालमा काेराेना संक्रमितकाे संख्या ६ पुगेकाे छ । एक जना उपचारपछि घर फर्किएका छन् भने ५ काे उपचार भैरहेकाे छ । संक्रमितकाे संख्या कम भएकाे र बिरामीको अवस्था सामान्य भएता पनि काेराेना संक्रमणकाे भने नेपाल उच्च जाेखिममा रहेकाे जानकारहरुकाे भनाइ छ ।
काेराेना संक्रमणलाई नियन्त्रणमा लिन र हुनसक्ने जाेखिमबाट जाेगाउनकाे लागि यतिबेला नेपाल सरकारले देशभर लक डाउन लागू गरेकाे छ । यसरी लक डाउन गरेपछि एक ठाँउकाे मानिस अर्काे ठाउमा जान नपाउने र संक्रमण फैलिन नपाउने भएकाे हुँदा काेराेनाकाे संक्रमणकाे संभावना नहुने हुँदा संक्रमण नियन्त्रण गर्न सजिलाे हुन्छ । यसरी नयाँ संक्रमणलाई शुन्य गराउन सकेमा संक्रमित भएकाकाे उपचारपछि संक्रमण नियन्त्रण ल्याउन सजिलाे हुन्छ भन्ने हेतुका साथ सरकारले लकडाउन गरेको हाे । लकडाउनकाे समयमा आउन सक्ने समस्याकाे समाधानका लागि सरकारले पुर्व तयारी गर्नु पर्थ्याे तर त्यस तर्फ सरकारकाे ध्यान नपुगेका कारण लकडाउन लागू भएकाे सुरुवातदेखि नै विभिन्न किसिमकाे समस्या देखा परेकाे छ ।
सरकारले लकडाउनका बेला पुर्व तयारी गर्न नसकेका कारण सबैभन्दा बढी डेरा लिएर सहरमा ज्याला मज्दुरी गरेर दैनिकी गुजार्नेहरुलाई खाद्यान्नकाे अभाव देखिएको छ भने उता दीर्घ राेगिहरुलाई नियमित परिक्षण र औषधी सेवनमा समस्या देखा परेकाे छ , अन्य खालका बिरामीले उपचार गर्न पाएका छैनन् , काहिँ खाद्यान्न अभाव, काहिँ औषधी उपचारबाट बञ्चित त कहि सिमानामा अलपत्र परेका छन् । यसरी समस्य नै समस्याका बीच लकडाउन लागू भएकै छ । संक्रमणकाे महामारीबाट बच्न लकडाउन हुनु जायज कुरा हाे तर यतिबेला लकडाउन पनि फितलाे देखिएकाे छ । जाे जहाँ छ त्यही बस्न र घर बाहिर नजानकाे लागि सरकारले आह्वान गरे पनि त्यसलाई उलङ्गघन गर्दै हिडेको देख्न सक्छौ । सचेतनाकाे अभाव भनाै या नागरिककाे चलाखीपन या त प्रहरी प्रशासनकाे कमजाेरी । लकडाउन सुरु भएपछि घर छाडेर विभिन्न सिलसिलामा घरबाहिर भएकाहरु विदेश देखि स्वदेशका विभिन्न स्थानमा रहेकाहरु रातारात घर फर्की रहेका छन् । यसरी आफु बसेकाे ठाउँ छाडेर गाउँ फर्केर आउनेकाे संख्या लकडाउन पछि ह्यात्तै बढेकाे पाईन्छ ।
कतिपय गाउँमा काेराेना संक्रमण फैलिएकाे मुलुकबाट नेपाल फर्किनेहरु सहित विना चेकजाँच गाउँ पुगेका छन् । कतिपय सहर बसेकाहरु डेरामा खाद्यान्नकाे अभाव भएपछि रातारात गाडी रिजर्भ गरेर गाउँ फर्केका छन् । यसरी आफ्नाे घर आउनु नराम्रो हाेईन र नराम्रो गरे भन्न खाेजेकाे पनि हाेईन तर यतिबेला घर फर्कने क्रममा एउटै घरका परिवार पनि भिन्न – भिन्न स्थानबाट आएकाे हुँदा शहर भन्दा गाउँमा खतरा बढेकाे महशुल गर्न सकिन्छ ।
हाे यसरी गाउँमा विभिन्न स्थानबाट आएका मान्छे एकै ठाउमा बस्ने भएकाले गाउँमा जाेखिम बढेकाे हाे । सरकार !लकडाउनले मात्र काेराेना संक्रमण राेक्न सक्दैन त्यसका लागि खाद्यान्न अभावका कारण भाेकै पेट कसेर बस्नेलाइ खाद्यान्न उपलब्ध गराउनु पर्छ । गाउँ – गाउमा सचेतना पुर्याउन सक्नुपर्छ । घर फर्कन चाहनेलाई स्वास्थ्य परिक्षण गरेर मात्र जाने व्यवस्था मिलाउनु पर्छ । दीर्घ राेगीकाे नियमित परिक्षण र औषधिकाे व्यवस्था मिलाउनु पर्छ, सबै अस्पताल खुल्ने व्यवस्था मिलाइयाेस् र भैपरी आउन सक्ने अन्य किसिमकाे बिरामीलाई उपचारकाे लागि व्यवस्था गरियाेस् । यसरी सबै किसिमकाे व्यवस्थापन हुन सकेमा काेराेना संक्रमणबाट बच्न सकिन्छ र लकडाउनकाे बेलामा आउन सक्ने अन्य समस्याकाे समेत समाधान सहजै हुनेछ ।
